คำว่าพึงละเว้น หมายความว่าอย่างไรครับ

     

ผมเคยคุยกับเพื่อนผม ว่าศีล5นั้น ท่านว่าเขาไม่ได้ห้าม แต่ให้พึงละเว้น เพราะผมอ่านหนังสือแล้วท่านจะเขียนใว้ว่าให้เราพึงละเว้น แต่เพื่อนผมเขาก็เถียงว่า ถ้าพึงละเว้นงั้นก็ทำได้ งั้นก็ไม่บริสุทธิ์ แต่ผมก็บอกว่า บางอย่างมันก็มีข้อยกเว้น ซึ่งผมก็ยกตัวอย่างให้เขาฟัง แต่เขาไม่ฟังเลย ผมจะถามว่า คำว่าพึงละเว้น หมายความว่าอย่างไรครับ




เป็นภาษาธรรมในสมัยพุทธกาลนะค่ะ ก็คือ อย่ากระทำ นะค่ะ

ซึ่งมีนัยยะ ตรงที่มีคำว่า "พึง" ละเว้น นี่ว่า
พระองค์แจงชัดว่า หากกระทำไปจะมีโทษต่อตัวผู้กระทำภายหลังแน่นอนค่ะ
ถ้าผู้กระทำรู้เห็นโทษก่อนจะกระทำ(ซึ่งส่วนใหญ่มองไม่เห็น เพราะจะยับยั้ง
กิเลสไม่ทัน -ไม่ได้) ก็คงไม่กล้าไปกระทำอย่างนั้นแน่นอนค่ะ



คำว่า ห้ามกับพึงละเว้น น่าจะคล้ายคลึงกัน

ห้าม เป็นคำสั่ง อย่าทำ เว้น งด
พึงละเว้น ไม่ใช่คำสั่ง แต่หมายความว่า อย่าทำ เว้น งด เหมือนกัน
เช่น..

ห้ามฆ่าสัตว์ ห้ามลักทรัพย์ ฯลฯ
พึงละเว้นจากการฆ่าสัตว์ พึงละเว้นจากการลักทรัพย์ ฯลฯ

การใช้คำในสมัยก่อน ท่านผู้ใหญ่ ท่านมักใช้คำที่สละสลวย บ่งบอกความหมายไปในตัว
พึงละเว้นนี้ บอกถึง ความเมตตาของผู้ที่ใช้คำพูดนี้ มักพูดแต่คำที่ไพเราะ เป็นวจีสุจริตเสมอ ต่างจากคำว่าห้าม ซึ่งสั้นและห้วน

เจริญธรรม





คุณเอกครับ...
ด้วยเหตุที่พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาแห่งความรู้แจ้งเห็นจริง แห่งปัญญาและเหตุผล จะไม่มีพุทธดำรัสข้อใดเลยที่ทรงตรัสสอนออกมาลอยๆโดย ไม่มีเหตุ ไม่มีผล ที่มา ที่ไป และที่สำคัญ ไม่มีการบังคับให้ต้องเชื่อ ต้องทำตามโดยเคร่งครัด แต่จะเป็นลักษณะของการอธิบายให้รู้และเข้าใจถึงคุณและโทษที่สามารถพิสูจน์ได้ กระทำตามได้ แต่ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับเราเองว่าจะเลือกกระทำตามได้แค่ไหน อย่างไร ยกตัวอย่างเช่น ศีลข้อที่ 1 ปาณาติปาตา เวรมณี สิกขา ปทัง สมา ทิยามิ หลายคนที่สามารถกระทำตามได้ดีเยี่ยม ถึงขั้นไม่ยอมฆ่าไก่ ไม่ยอมฆ่าปลา ยอมกินเจ กินมังสะวิรัติจนตลอดชีวิต แต่สำหรับหลายๆคน โดยเฉพาะเด็กๆที่สมองและร่างกายกำลังเจริญเติบโต ยังมีความจำเป็นต้องรับโปรตีนโดยการกินเนื้อสัตว์ ซึ่งเราก็รู้ๆกันอยู่ว่าได้มาจากการฆ่าสัตว์ตัดชีวิต เมื่อมีผู้ต้องการซื้อ ก็จะมีผู้ฆ่ามาขาย (เราไม่ได้ฆ่าทางตรง ก็เหมือนฆ่าทางอ้อม) พระพุทธองค์ทรงตระหนักพระทัยเป็นอย่างดีถึงความจำเป็น ของแต่ละบุคคล ตามสถานะการณ์ ที่ไม่เหมือนกัน จึงไม่ทรงตรัสบังคับ โดยเด็ดขาด เป็นแต่จะทรงชี้ให้เห็นถึงบาป บุญ คุณ โทษ และให้เราตัดสินใจเอง จึงเป็นที่มาของคำว่า"พึงละเว้น"ครับ

พยายามเต็มที่แล้วครับคุณเอก แต่ก็ยอมรับว่ามีภูมิปัญญา อยู๋เท่านี้เอง ไม่ทราบว่าพอจะเป็นประโยขน์กับคุณเอกมาก-น้อยแค่ไหน

ขอให้เจริญก้าวหน้าในทางธรรมยิ่งๆขึ้นไปครับ



ใช้คำว่า ห้ามทำ ก็ดูจะรุนแรงไป เพราะบางพวกก็ถือดี คิดว่าตนฉลาด เลยใช้คำพูดในลักษณะให้พิจารณาเอาเองด้วยครับ พึงละเว้น


คำว่าพึงละเว้น หมายความว่าอย่างไรครับ
..................
ไม่ปรุงแต่ง,ไม่ต่อเติม


 4,182 

  แสดงความคิดเห็น


RELATED STORIES




จีรัง กรุ๊ป    

 ธรรมะไทย