สติจะช่วยให้เราเป็นตัวของตัวเอง และเอื้อให้เราใช้ชีวิตสอดคล้องกับอุดมการณ์ของเรา
หลวงพ่อชาชอบใช้คำอุปมาเวลาพูดถึงสติ อุปมาข้อหนึ่งที่หลวงพ่อชอบมาก คือการเปรียบเทียบจิตเป็นเสมือนห้องและอายตนะเป็นประตูหกบาน ท่านบอกว่ามีเก้าอี้ตัวหนึ่งตั้งอยู่กลางห้อง แต่ละวันมีคนมากมายเดินเข้าออกประตูทั้งหก ถ้าเก้าอี้ว่างอยู่ ใครก็เข้ามานั่งได้และก่อเรื่องวุ่นวาย แต่ตราบใดที่เรายังนั่งบนเก้าอี้นั้น ไม่มีแขกคนไหนอยู่ได้นาน เพราะไม่มีที่จะให้นั่ง กล่าวอีกนัยหนึ่ง เราพึงตั้งสติให้มั่น เพื่อป้องกันความคิดฟุ้งซ่าน ความทรงจำและอารมณ์ต่างๆ เข้ามาครอบงำจิตของเรา
ในสถานการณ์ที่เราไม่ได้เป็นฝ่ายตั้งรับอย่างเดียว แต่ต้องลงมือทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งด้วย เราอาจขยายอุปมาให้จิตเป็นเสมือนยานพาหนะ ในกรณีเช่นนี้ เรามีจุดหมายที่กำลังมุ่งไปและต้องจับจ้องมองถนนตลอดเวลา ไม่ปล่อยให้ผู้โดยสารมาแย่งพวงมาลัยไปได้
ในทั้งสองกรณี หัวใจสำคัญคือ สตินั่นเองที่จะช่วยให้เราเป็นตัวของตัวเองและเอื้อให้เราใช้ชีวิตสอดคล้องกับอุดมการณ์ของเรา หากปราศจากสติ บ้านของเราอาจถูกคนบุกรุกมายึดครอง และรถของเราอาจถูกโจรจี้ได้ทุกเวลา
ธรรมะคำสอน โดย พระอาจารย์ชยสาโร
แปลถอดความ โดย ปิยสีโลภิกขุ