สมานัตตตา ความมีตนอันเสมอกัน
.
คนเรามันมีกิเลส เป็นตัวเป็นตน
แล้วมันก็มีกิเลสเป็นเหตุ
ให้กำหนดตนว่าเป็นอย่างไรหรือเท่าไร
.
แล้วมันยังมีกิเลส
ที่จะเอาไปเปรียบเทียบกับคนอื่น
หรือเอาไปวัดกับคนอื่น
ว่ามากหรือน้อยกว่ากันอย่างไร
.
นี้มันจึงมีการแสดงออกมาทางอากัปกิริยา
ซึ่งเป็นการไม่เสมอกันโดยมาก
.
ที่จริงมันก็มีได้ทั้งสามอย่าง คือ
.
- รู้สึกว่าเราดีกว่าเขาอย่างหนึ่ง
- รู้สึกว่าเราเท่ากันกับเขา
- แล้วก็รู้สึกว่าเลว เราเลวกว่าเขา

นี้เป็นธรรมดาของคนในโลก
ซึ่งมีกิเลสยึดถือว่ามีตัวมีตน
.
มีของของตน มีเกียรติยศของตน
ที่เรียกง่ายๆ ว่า #มีตัวกู #มีของกู
มันก็ยากที่จะวางตนเสมอกันได้
เพราะว่ามันอยากจะดีกว่าผู้อื่นเสมอไป
ฉะนั้นการที่จะยกตนข่มท่าน
มันก็มีได้ง่าย มีได้เป็นธรรมดา
.
การที่ถ่อมตนนั้นมียาก
แล้วมันก็ไม่ค่อยจะมี...
.
ให้ทำอย่างกับว่า เป็นเพื่อน
เกิด แก่ เจ็บ ตาย ด้วยกัน
ก็ควรจะประพฤติต่อกันอย่างสม่ำเสมอกัน
.
อย่าให้อยู่เหนือกว่ากัน
สูงต่ำกว่ากัน
จนถึงกับว่ามันเกิดความรู้สึกขึ้นในใจที่เป็นกิเลส
แล้วก็เป็นเหตุให้ดูหมิ่นกัน
เอาเปรียบกัน
.
พุทธทาสภิกขุ
ที่มา : ให้โอวาทแก่สามเณรและอื่นๆ เรื่อง สังคหวัตถุ ปี พ.ศ. 2524