การบริหารร่างกายต้องบริหารให้ถูกต้อง ไม่เช่นนั้นจะเป็นทุกข์ การบริหารจิตใจก็ต้องบริหารให้ถูกต้อง มิฉะนั้นก็จะเป็นทุกข์ เขาเรียกว่า #หาบขันธ์

ขันธ์ คือ ขันธ์ 5 รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ

ในขันธ์ 5 มีอุปาทาน ยึดมั่น ถือมั่น ดังนั้นจึงเป็นทุกข์ เขาจึงเรียกว่า #ทุกขขันธ์...นี่คือทุกคนกำลังหาบ แต่มันไม่เข้าใจ มันไม่รู้ว่ากำลังหาบ แต่ที่จริงทุกคนกำลังหาบเบญจขันธ์ ที่ประกอบด้วยอุปาทาน

ไม่ว่าเด็ก ไม่ว่าผู้ใหญ่ มีตัวกูของกู เมื่อไหร่ เป็นการหาบเมื่อนั้นและมีความทุกข์เมื่อนั้น แต่ต้องรู้จักหาบให้เป็น อย่าให้เป็นทุกข์

ปากว่าตัวกู ใจอย่าเป็นตัวกู
ปากว่าของกู ใจอย่าเป็นของกู
#สอนให้ปากอย่างหนี่งใจอย่างหนี่ง
#ปากกับใจอย่าให้ตรงกัน

ปากพูดไปตามธรรมเนียม อันนั้นของเรา อันนี้ของเขา นี่ของคนนั้น คนนี้ ชื่อนั้น ชื่อนี่ ปากพูดไปตามธรรมเนียม ตามสมมติ...แต่ใจอย่าเป็น นี่เรียกว่าหาบเป็น หาบโดยไม่ต้องเป็นทุกข์

ปากก็ต้องพูดว่า ตัวฉันของฉัน เงินทองของฉัน ลูกเมียของฉัน นั่นแหละก็พูดไป ของฉัน ของกู แต่ใจอย่าเป็น ถ้าใจเป็นมันก็จะเป็นทุกข์ แต่ถ้าเราพูดแต่ปาก ใจไม่เป็น เราก็ไม่ทุกข์ อย่างนี้เรียกว่า #หาบเป็น #หาบโดยไม่ต้องเป็นทุกข์ คือไม่ยึดมั่น ถือมั่นด้วยจิตใจ

จะมีอะไร ก็มี อย่าได้เป็นทุกข์
จะได้อะไร ก็ได้ อย่าให้เป็นทุกข์
จะเป็นอะไรก็เป็น อย่าได้เป็นทุกข์
ถ้าอย่างนั้นเป็นคนโง่

พวกคริสเตียนก็สอนเหมือนพระพุทธเจ้าสอน ว่ามีภรรยาก็จงเหมือนไม่มีภรรยา มีทรัพย์สมบัติก็จงเหมือนไม่มีทรัพย์สมบัติ มีความสุขก็จงเหมือนไม่มีความสุข มีความทุกข์ก็จงเหมือนไม่มีความทุกข์

ไปซื้อของที่ตลาดก็อย่าเอาอะไรกลับมา เขาสอนแบบเป็นคำปริศนา อย่ายึดมั่นถือมั่นว่าตัวกู ว่าของกู ถึงจะซื้อของที่ตลาดถือกลับมาบ้าน ก็ให้ถือว่าไม่ได้เอาอะไรกลับมา คือไม่ได้คิดว่าของเรา พวกคริสเตียนก็สอนแบบนี้ ปฏิบัติอย่างนี้ พวกพุทธบริษัทก็ไม่ควรจะโง่กว่าหรือเลวกว่า โง่กว่าหรือเลวกว่ามันอยู่ที่หาบไม่เป็น

อย่างที่บอกไปเมื่อสักครู่นี้ว่าหาบไม่เป็น #หาบไม่เป็นมันก็เป็นทุกข์ คือ #ปากกับใจมันตรงกันว่าตัวกูว่าของกู แล้วเป็นทุกข์อยู่ตลอดเวลา

เปลี่ยนใหม่ เปลี่ยนเป็นอย่างอื่น ปากว่าตัวกู ว่าของกูแต่ใจอย่าเป็น ใจอย่ายึดมั่น ถือมั่น

มีอะไรก็ไม่ยึดมั่นถือมั่น ก็มีไปตามจะมี ได้อะไรก็ได้ โดยไม่ต้องยึดมั่นถือมั่น ก็ได้ไปตามที่ควรจะได้ จะกินจะใช้จะอะไรก็ตามแต่ ก็ทำไปตามแต่ จะต้องทำไปอย่ายึดมั่นถือมั่น แล้วจะไม่มีความทุกข์ นี่เรียกว่า #หาบเป็น ปากกับใจไม่ต้องตรงกันในเรื่องนี้ เฉพาะเรื่องนี้ปากกับใจไม่ต้องตรงกัน ปากว่าตัวกูของกู ใจไม่เป็น

เมื่อตะกี้ได้แจกกระดาษแผ่นเล็กๆไปแล้ว เอาไปอ่านดู

ปากพูดว่า ตัวกู อยู่ตามเคย
ใจอย่าเป็น เช่นปากเอ่ย เหวยพวกเรา

พุทธทาสภิกขุ

ที่มา พูดในวันหาบ (อาสาฬหบูชา) ปี 2513 ความหมายของคำว่าหาบ

อ่าน/ฟัง https://www.pagoda.or.th/buddhadasa/2535-8.html

#สวนโมกข์กรุงเทพ #สงบเย็นและเป็นประโยชน์