ถ้าเราเป็นฝ่ายโง่ ตัวกูของกูมันมีขึ้นมาแล้ว ก็จะมีแต่เรื่อง #เสีย ไม่มี #ได้ แต่ถ้าเรารู้จักควบคุมหรือเอาชนะตัวกูของกูได้มันก็จะมีแต่ได้ ไม่มีเรื่องเสีย
.
ยกตัวอย่างเรื่องถูกขโมย เดี๋ยวนี้ขโมยชุมแล้วก็ถูกขโมย ถ้ามีตัวกูของกูมันก็รู้สึกว่าถูกขโมยคือเสียๆ ของไปแล้ว ถูกขโมยนี่เราพ่ายแพ้แก่อำนาจของตัวกู รู้สึกว่ามีตัวกูแล้วมีของ ๆ กู แล้วของ ๆ กูถูกขโมยกูก็เสียไป นี่เรามีความรู้สึกเป็นตัวกูของกูจัดมันก็มีเรื่องเสีย
.
ถ้ามีตัวกูของกูรู้สึกว่าถูกขโมยก็เสียใจบ้าง โกรธบ้างหรือเป็นทุกข์นี่ก็เป็นการเสียไป แต่ถ้าเรารู้จักทำจิตใจไปทางตรงกันข้ามก็กลายเป็นเรื่องได้คือได้โอกาสที่จะทดสอบจิตใจของตัวว่ามีอะไรเป็นอย่างไร หรือว่าทำอย่างคนโบราณเขาว่าให้ทานมันไปเลย ถ้ามันขโมยแล้วก็ให้ทานมันไปเลยโดยบริสุทธิ์ใจนี้มันก็ยังเป็นเรื่องได้มากกว่าเรื่องเสีย แต่ตัวกูของกูมันไม่ยอม มันเห็นเป็นเรื่องเสียอยู่เรื่อย เพราะฉะนั้นถ้าเป็นตัวกูแล้วมันก็มีเรื่องเสียอยู่เรื่อย นี่เรียกว่าเสียโดยที่มันไม่ยอมแล้วมันก็เป็นทุกข์เดือดร้อน
.
ทีนี้ที่ลึกไปกว่านั้นก็หมายความว่า เมื่อตัวกูมันได้อะไรที่ถูกใจของมัน #มันคิดว่ามันได้แต่ที่แท้มันเป็นเรื่องเสีย
.
พูดอย่างภาษาธรรมะ ก็เมื่อเรายินดีเกิดความยินดีได้อะไรอย่างใจถูกใจอะไรนี่ก็เรียกว่าตามปกติก็ถือว่าได้ ไอ้ตัวกูมันก็ดีใจ เช่น ได้เงิน ได้ของ ได้อะไรที่ถูกใจมันก็คิดว่าได้มันก็เป็นเรื่องดี แต่ถ้ามองให้ดีแล้ว ถ้าได้ด้วยจิตใจชนิดนั้นมันเป็นเรื่องเสียคือมันโง่...ยิ่งได้มากได้ถูกใจมากมันก็ยิ่งโง่มากคือมันไปยึดมั่นถือมั่นมาก
.
โจรขโมยมันได้เงินไป มันก็ดีใจว่ามันได้เงินไป มันได้นะขโมยมันรู้สึกว่าได้ แต่ที่แท้คือมันเสียคือมันเสียความเป็นมนุษย์ เสียไอ้ความดี เสียอะไรไป
.
แต่ที่เสียยิ่งกว่านั้นก็คือว่า มันได้(ความ)โง่
.
ได้โง่ว่า "กูได้" หรือ "กูควรจะยินดีในการได้" นี่มัน(คือ)ได้โง่...ในทางธรรมะก็ถือว่าฉิบหายหมด...
.
เพราะฉะนั้นจึงพูดว่า ถ้ามีตัวกูของกูแล้วมันมีแต่เรื่องเสีย คือได้ของมาก็เสียไปอย่างหนึ่ง เสียของไปก็เสียไปอีกอย่างหนึ่ง มันเสียทั้งขึ้นทั้งล่อง
.
ถ้ามีตัวกูของกู ได้ลาภ ได้ยศ ได้เกียรติศักดิ์ ได้รับการแต่งตั้งสมมติสรรเสริญเยินยออย่างนั้นอย่างนี้ก็คิดว่าได้ แต่ที่แท้ #ถ้ารู้สึกว่าได้นั่นละคือเรื่องเสีย คือ โง่ ไปเป็นเรื่องโง่ไปอย่างดักดาน มันก็เสียความฉลาดไป แล้วก็ได้ความยึดมั่นถือมั่นมาแล้วก็ได้ความทุกข์วิตกกังวลมา ถึงแม้ว่าจะกำลังยินดีตีปีกอะไรอยู่มันก็เป็นเรื่องเสียทั้งนั้นละ #ในทางธรรมะเขาถือเป็นเรื่องเสียทั้งนั้นเว้นไว้แต่จะปกติ
.
เพราะฉะนั้นผมจึงอยากจะพูดตามที่พูดอยู่เสมอว่า #ถ้าจะได้มันก็ต้องได้ให้เป็น ถ้าได้ไม่เป็น มันก็คือเรื่องเสียแล้วมันจะกลายเป็นทุกข์ ถ้ามันเกิดได้อะไรเข้ามาได้ให้เป็น

#ได้ด้วยจิตใจที่ไม่ต้องยึดมั่นถือมั่นน่ะก็เรียกว่าได้เป็น มันก็อาจจะได้คือได้เงินได้ของได้อะไรมาเพียงเพื่อความสะดวกในการเป็นอยู่อะไรนี้ ไม่มาทำให้เรายึดมั่นถือมั่น ไม่มาทำให้เราโง่อย่างนี้ก็พอจะเรียกได้ว่าได้
.
ได้ลาภสักการะ ได้ปัจจัยอะไรมาก็ตามถ้าไม่มาทำให้จิตใจยึดมั่นถือมั่นก็พอจะเรียกได้ว่าได้ แต่ถ้ามาทำให้โง่ให้ยึดมั่นถือมั่นแล้วก็คือเสียเป็นเรื่องเสีย

พุทธาสภิกขุ

#สงบเย็นและเป็นประโยชน์ #จดหมายเหตุพุทธทาส #สวนโมกข์กรุงเทพ